.

فرهنگی: علی باباچاهی معتقد است کودتای 28 مرداد موجب شد شعر به شعریت خود نزدیک شود.

علی باباچاهی، شاعر و پژوهشگر شعر درباره ادبیات پس از کودتای 28 مرداد به خبرنگار شبستان، گفت: شعر شکست، شعر آرمان گریز و تسلیم نیست، شعر شکست ناخواسته و ناخودآگاه ذخایری از اعتراض را در خودش تعبیه دارد.حتی اگر ما شعر شکست را شعری روشن و سپید نبینیم و آنرا ظاهرا کدر و کسالت بار ببینیم باز تفاوتی بین شعر شکست و شعر تسلیم وجود دارد.

وی افزود: درست است که تبعات عینی این شکست، رویکردی منفی، خراباتی، لاابالی گرایی و بی هدفی و میخانه گرایی در شعر شکست به دنبال داشت، ولی باز هم در تمام این شعر _که پروسه ای ضد پروسه محسوب می شد_ بذر اعتراض پاشیده می شد تا جوانه بزند.

باباچاهی در ادامه خاطر نشان کرد: شعر شکست، بعد از کودتای 28 مرداد، قد علم کرد و در آستانه انقلاب و بعد از آن در به در دنبال زبان و ذهن در خور این ایام بود.

سراینده مجموعه شعر "پیکاسو در آب های خلیج فارس"، درباره تاثیر کودتای 28 مرداد بر ادبیات دهه چهل و پنچاه تصریح کرد: شعر این ایام دیالکتیک پیچیده تری را طی کرده است، رونق ادبیات دهه 40 و 50 مربوط به کودتای 28 مرداد نبود، بلکه معطوف به دیگر رویداهای جهانی بود. این نگاه نگاهی کلیت گرا و خودمحورانه است که بگوییم کودتا سبب شد که شعر ما به دوره طلایی ادبیات برسد.

وی اظهار داشت: زمانیکه به چشم انداز شعر بعد از این واقعه نگاه کنیم، می فهمیم ارگانیزم شعر اعم از شعر و زبان تغییر می کند ولی این تغییر ارتباط خیلی کم رنگی با فاجعه ای به نام کودتای 28 مرداد دارد، چرا که شعر بیشتر متاثر از دیگر رویدادهای جهانی، مثل فرو ریختن دیوار برلین و فروپاشی اردوگاههای کار اجباری شرق و ... بود. در واقع با این تاثیر پذیری، شعر وارد عصر تشکیک و تردید شد و شاعران به تبعیت از این رویدادهاي جهانی آثار خود را پدید آوردند.

بابا چاهی با بیان اینکه ممکن است کودتای 28 مرداد در لایه های زیرین ساختار روانشناسی شعر تاثیر گذاشته باشد، خاطر نشان کرد: همین تاثیر جزئی موجب شد لایه های زیرین ساختار روانشناسی شعر بعد از این واقعه مشابهت هایی با همدیگر داشته باشند، این تغییرات تجربه جدیدی را پیش روی شاعران قرار داد و ذهن و زبان شعر را حیرت زده کرد.

به گفته این شاعر، کودتا با عث شد، شعر به شعریت خود نزدیک شود ولی در کل شاعران کسانی نیستند که با یک واقعه منفعل شوند اگر سرکوب قیام و جنبش ها، جریان انفعالی در شعر های برخی شاعران ایجاد کرده باشد، آن شعرها از ظرفیت و مایه های هنری کمی برخوردارند.

باباچاهی با طرح این پرسش که شعر ناب چه ویژگی هایی دارد، آیا شعر ناب شعری است که ارجاعهای بیرونی را قیچی کرده و دور انداخته است؟ تصریح کرد: شعری که با تاثیر از یک شکست رنگ انفعالی و یاس به خود بگیرد، شعر ناب نیست، ما شعر ناب پس از کودتا داریم که هیچ ربطی به این رویداد نداشت، بلکه حاصل وحشت از رویارویی با مسايل موجود بود به همین دلیل اطرافیان حاکم سابق چندان میانه بدی با این مسئله نداشتند.

نوسنده کتاب در دست انتشار "زیباتری از جنون"، تاکید کرد: نیما _که کودتای 28 مرداد را فرصت خوبی برای شاعران می خواند_ شعری می سرود که شعر ناب نبود، ولی متجدد بود از همینجا می توان نتیجه گرفت که هر شعر نابی می تواند، شعر رادیکال باشد یا نباشد. ولی هر شعر رادیکال شعر ناب نیست،

باباچاهی در پایان گفت: پس با کوتایی که نیما را خوشحال می کند از اینکه به او فرصت می دهد شعر بنویسد شعر ناب نمی نویسد، حال آنکه نیما به اعتقاد من در مقایسه با پیروان خودش در تعدادی از شعر هایش پیشتازتر بود و شعرهایش از دغدغه های بشری و اجتماعی دور نبود، ولی شعر هایی می گفت که ناب نبود، طوریکه شعر هایش به مذاق مجله تماشا هم خوش نمی آید.

پایان پیام/