گروه ادب: عليرضا طبايي گفت: در دوران مشروطه آنچه كه در نگاه اول جلب توجه مي‌كند و نكته اصلي اين دوران را از ديدگاه آثار ادبي شاخص مي‌كند، تنوعي است كه از ديدگاه محتوا در آئينه ادبيات رخ داد. چه در آثار منظوم و چه شعر و داستان .

اين شاعر و پژوهشگر ادبي در گفت و گو با خبرنگار شبستان با بيان اين مطلب افزود: در حقيقت گروه هنر پرور و اهالي هنر با ديدگاه‌هاي تازه‌اي خودشان را رو به رو ديدند كه به عنوان ميراث‌هاي نو و ارزنده‌اي براي نسل‌هاي معاصر خودشان و براي آيندگان مي‌شد از آنها بهره‌گرفت . چشم اندازه‌هاي تازه در حقيقت دريچه‌اي به روي ذهن و انديشه آنها باز كرد و باعث شد به آفاق تازه‌اي از انديشه‌گي دست پيدا كنند كه تا آن روز اگر چه در ذهن و انديشه مي‌توانستند تصور كنند اما هرگز با گوشت و خون وعصبشان آن را تجربه نكرده‌ بودند.
سراينده كتاب از نهايت شب گفت: شاعران، محققان، نويسندگان و خلاصه تمام كساني كه فعاليت ادبي داشتند و به خلق شكل‌هاي ادبي دست مي‌زدند بعد از آشنايي با آثار اديبان مغرب زمين به خصوص فرانسه و بعد از آن ايتاليا و انگليس خودشان را با شكل ها و امكانات تازه‌اي از نظر قالب ادبي مواجه ديدند و دريافتند شكل‌هاي تازه‌تري هم هست و مي‌شود از سنت‌هاي كلاسيك و از آنچه كه در گذشته سرپيچي كردن از آنها گناه نابخشودني شمرد مي‌شد گامي فراتر گذاشت و با حفظ سنت‌هاي پويا به دنيا‌هاي تازه‌تري هم رسيد نمونه اين تلاش را در آثار اديبان آن دوره مي‌بينيم كه بعدا منجر به نوشتن آثار تازه‌اي شد.
وي تصريح كرد: مساله ديدگاه تازه و نگاه تازه به زندگي جاري كه با نگاه گذشتگان متفاوت بود و دريافت روح زمان باعث دگرگوني در قالب و محتوا شده بود كه با دميدن خورشيد مشروطه در ايران نضج بيشتري گرفت و در حقيقت آغازي بود براي كساني كه دنبال تحول بيشتري بودند كه منجر به آثار امروز شد.
سرآينده كتاب خورشيد‌هاي آن سوي ديوار همچنين گفت: دين به طور عام با ادبيات و زندگي مردم ما در طول قرون آميخته‌گي داشته و ما جلوه‌هاي آن را در اثار ادبي و به خصوص در آثار منظوم بيشتري مي‌بينيم. اما با ظهور مشروطه نگرش به مقوله دين‌خواهي هم دچار دگرگوني شد و نويسندگاني كه بيشتر گرايش‌هاي مذهبي داشتند با بهره‌گيري از نگاه تازه آثارشان دچار تنوع شدچه روح زمانه را در آن دميدند و با زبان زمان سخن گفتند.
طبايي كه به زودي كتاب جديدش با عنوان شايد گناه از عينك من باشد منتشر مي‌شود در پايان گفت: مساله نزديك شدن زبان مكتوب به زبان محاوره‌ با دهخدا و كساني در اينحال و هوا شروع شد و اينها زبان ادبي و خيلي كلاسيك و مدرسه‌اي و دانشگاهي را به زبان توده نزديك كردند. همين كار در مقوله دين خواهي هم صورت گرفت و ادبيات مشروطه توانست آن زبان را هم به زبان عامه نزديك‌تر كند و مردم را با ادبيات آشتي دهد.
پايان پيام/